Text Size

Αρχές και φιλοσοφία μαθήματος

Το μάθημα ασχολείται με την αξιοποίηση, ή αλλιώς ενσωμάτωση, της τεχνολογίας στη διδασκαλία και τη μάθηση, δηλαδή με τη διαδικασία καθορισμού εκείνων των ψηφιακών εργαλείων και των μεθόδων εφαρμογής τους, που αποτελούν τον πλέον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης συγκεκριμένων εκπαιδευτικών αναγκών και προβλημάτων. Το μάθημα επιχειρεί μία επισκόπηση των διαθέσιμων τεχνολογιών και εξετάζει τους ρόλους που αυτές μπορεί να διαδραματίσουν ως γνωστικά εργαλεία, μέσα υποστήριξης επικοινωνίας και συνεργασίας, μέσα διανομής και διαμοιρασμού εκπαιδευτικών πόρων, και ως συστήματα υποστήριξης της διδασκαλίας. Ιδιαίτερα, το μάθημα εστιάζει σε εκείνα τα εργαλεία/περιβάλλοντα που ο σημερινός τους ρόλος στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθησης είναι χαρακτηριστικής σημασίας. Αναφορικά με τις μεθόδους εφαρμογής των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία, εξετάζονται οι θεωρίες μάθησης στις οποίες βασίζονται τα καθοδηγητικά και εποικοδομητικά μοντέλα ενσωμάτωσης της τεχνολογίας, με την έμφαση να δίνεται στις σύγχρονες θεωρίες μάθησης της εποικοδομητικής προσέγγισης.

Μαθησιακοί στόχοι

Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται να είναι σε θέση:

Να προσδιορίζουν την Εκπαιδευτική Τεχνολογία και να περιγράφουν το παρελθόν και το παρόν της περιοχής καθώς και τους παράγοντες που την επηρεάζουν

Να διατυπώνουν επιχειρήματα που συνηγορούν υπέρ της χρήσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση

Να προσδιορίζουν τις γενικές κατηγορίες των τεχνολογικών πόρων (υλικού και λογισμικού) που μπορούν να αξιοποιηθούν στην εκπαίδευση

Να αναγνωρίζουν τις διδακτικές πρακτικές και τις στρατηγικές ενσωμάτωσης της τεχνολογίας που αντανακλούν τις καθοδηγητικές και τις εποικοδομητικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία και τη μάθηση

Να σχεδιάζουν στρατηγικές ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, να τις υλοποιούν και να σχεδιάζουν έρευνες δράσης που θα αξιολογούν τον αντίκτυπο αυτών των στρατηγικών ενσωμάτωσης

Να αναπτύσσουν μαθησιακές δραστηριότητες που αξιοποιούν: (α) σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία (εκπαιδευτικό λογισμικό, εργαλεία λογισμικού γενικής και ειδικής χρήσης, εργαλεία πολυμέσων/υπερμέσων), (β) υπηρεσίες, εργαλεία και εφαρμογές του Διαδικτύου και του Παγκόσμιου Ιστού, και (γ) φορητές τεχνολογίες και τις σχετικές με αυτές εφαρμογές.

Περίγραμμα μαθήματος

Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Τεχνολογία (Ορισμοί - Ιστορική αναδρομή – Σύγχρονα συστήματα και εφαρμογές – Συνθήκες που διαμορφώνουν τις πρακτικές ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση – Αναδυόμενες τάσεις σε εργαλεία και εφαρμογές)

Ενσωμάτωση της Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας στη Διδασκαλία και τη Μάθηση (Βασικές αρχές των θεωριών μάθησης στις οποίες βασίζονται τα καθοδηγητικά και εποικοδομητικά μοντέλα ενσωμάτωσης – Καθοδηγητικές και εποικοδομητικές στρατηγικές ενσωμάτωσης της τεχνολογίας – Το μοντέλο TIP (Technology Integration Planning) για το σχεδιασμό της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας και ο ρόλος του πλαισίου ΤPACK που προσδιορίζει τις απαραίτητες γνώσεις (Τεχνολογικές, Παιδαγωγικές και Περιεχομένου) που πρέπει να διαθέτει ένας εκπαιδευτικός προκειμένου να σχεδιάζει μαθήματα που βασίζονται σε ψηφιακές τεχνολογίες.

Ψηφιακές τεχνολογίες και η αξιοποίησή τους στη διδασκαλία και τη μάθηση

Εκπαιδευτικό Λογισμικό: Εξάσκηση, Καθοδηγούμενη Εκμάθηση, Προσομοιώσεις, Εκπαιδευτικά παιχνίδια, Επίλυση προβλημάτων, και Ολοκληρωμένα Συστήματα Μάθησης

Εργαλεία Λογισμικού: Επεξεργαστές κειμένου, Υπολογιστικά φύλλα, Λογισμικό Παρουσιάσεων, Γεννήτριες Υλικών, Εργαλεία Συλλογής και Ανάλυσης Δεδομένων, Εργαλεία γραφικών, Εργαλεία Σχεδιασμού και Οργάνωσης, Εργαλεία για την υποστήριξη συγκεκριμένων θεματικών περιοχών

Εργαλεία Πολυμέσων/Υπερμέσων (Ορισμοί – Σχεδιασμός και Ανάπτυξη εκπαιδευτικών υπερμεσικών εφαρμογών, Κατηγορίες εργαλείων συγγραφής: Παρουσιάσεις, Παραγωγή και επεξεργασία ήχου και βίντεο, Λογισμικό παραγωγής υπερμέσων, Εικονικά περιβάλλοντα – Εργαλεία ψηφιακής αφήγησης)

Διαδικτυακές τεχνολογίες (Υπηρεσίες και εργαλεία του Διαδικτύου: Περιήγηση, Αναζήτηση και Αποθήκευση, Επικοινωνία, Κοινωνική Δικτύωση και Συνεργασία – Ανάπτυξη και χρήση μαθησιακών δραστηριοτήτων βασισμένων στον Ιστό – Εκπαιδευτική αξιοποίηση εφαρμογών για φορητές συσκευές – Ασφάλεια στο Διαδίκτυο)

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση και ο ρόλος του Διαδικτύου (Μορφές σύγχρονης και ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης – Ανάπτυξη και Υποστήριξη Μαθημάτων στον Ιστό: Συστήματα Διαχείρισης Μάθησης, Χαρακτηριστικά των αποτελεσματικών και καλά σχεδιασμένων εξ αποστάσεως μαθημάτων – Σύγχρονες τάσεις: Προσαρμοστικά Περιβάλλοντα Μάθησης, Συνεργατικά περιβάλλοντα, Περιβάλλοντα εικονικών κόσμων)

Μέθοδοι διδασκαλίας και μάθησης 

Το μάθημα αποτελείται από δύο μέρη που πραγματοποιούνται παράλληλα: τη θεωρία και το εργαστήριο. Στη θεωρία, ο διδάσκων δίνει έμφαση σε ενεργητικές και ομαδοσυνεργατικές μεθόδους διδασκαλίας που εμπλέκουν τους φοιτητές/τριες σε εποικοδομητικές δραστηριότητες μάθησης  και τους προετοιμάζουν  για την ανάπτυξη αντίστοιχων πρακτικών δραστηριοτήτων  στο εργαστήριο.

Στο εργαστήριο, οι φοιτητές πραγματοποιούν πρακτική άσκηση σε θέματα που έχουν συζητηθεί στη θεωρία και εξοικειώνονται στη χρήση των ανάλογων λογισμικών. Οι εργασίες και οι πρακτικές ασκήσεις στο εργαστήριο στην πλειονότητά τους ακολουθούν την ομαδοσυνεργατική προσέγγιση, είναι ποικίλων μορφών και περιλαμβάνουν: συμμετοχή σε online συζητήσεις μέσω διαφόρων εργαλείων σύγχρονης και ασύγχρονης επικοινωνίας, δημιουργία εκπαιδευτικών υλικών και μαθησιακών αντικειμένων με χρήση σύγχρονων εργαλείων, γνωριμία ή/και εξοικείωση με τεχνολογίες αιχμής με τεκμηριωμένες δυνατότητες εκπαιδευτικής αξιοποίησης.

Βασική επιδίωξη είναι η ανάπτυξη μέσα από τις εργασίες στρατηγικών μάθησης μάλλον, παρά η μετάδοση «έτοιμης γνώσης» και η εμπλοκή των φοιτητών σε μιαν εξερευνητική και αυτόνομη μάθηση. Στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να αναγνωρίσει ο εκπαιδευόμενος την εκπαιδευτική της αξία και να υιοθετήσει αντίστοιχες μεθόδους διδασκαλίας στο μέλλον σαν εκπαιδευτικός ο ίδιος. 

Αξιολόγηση 

Εξέταση γραπτή στο τέλος του εξαμήνου

P

Εξέταση προφορική στο τέλος του εξαμήνου

 

Πρόοδος (ενδιάμεση εξέταση):

η πρόοδος θα ελέγχεται με με την αξιολόγηση εργασιών των φοιτητών/τριών

Κατ’ οίκον εργασία:

P

Προφορική παρουσίαση εργασίας:

P

Εργαστήριο ή πρακτικές ασκήσεις:

P

Άλλα * :

Εργαστηριακή εξέταση για το εργαστηριακό μέρος του μαθήματος στο τέλος του εξαμήνου

Διδακτικά Βοηθήματα (από τα οποία ο διδάσκων επιλέγει ποια θα δοθούν στους φοιτητές/τριες):

Roblyer, M.D. (2008). Εκπαιδευτική Τεχνολογία και Διδασκαλία. Εκδόσεις ΙΩΝ.

Alimisis, D. (Ed.) (2009). Teacher Education on Robotics-Enhanced Constructivist Pedagogical Methods. ASPETE & TERECoP Project, Athens.

Αλιμήσης, Δ. (2003). Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής ως εργαλείο παραγωγικότητας, πληροφόρησης και επικοινωνίας στην Εκπαίδευση. Εκδόσεις ΙΩΝ.

Ασλανίδου Σ. (1992). Εκπαιδευτική τεχνολογία και οπτικοακουστική αγωγή. Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.

Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου, Α. (eds) (2009). Διδακτικές Προσεγγίσεις και Εργαλεία για τη διδασκαλία της Πληροφορικής. Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών.

Ψυχάρης, Σ. (2009). Εισαγωγή των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση-Παιδαγωγικές Εφαρμογές των ΤΠΕ. ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. Εκδοτικός Οίκος Παπαζήση.